Van Oordt

Pannenbakkerij Van Oordt

De drie pannenbakkerijen in Oudshoorn waren aan beide zijden van de Heimanswetering gelegen. Vanouds waren er twee aan de westkant gevestigd, terwijl de derde aan de overkant, de oostkant, stond. Dit laatste bedrijf is waarschijnlijk het oudste. Deze pannenbakkerij werd  uiteindelijk overgenomen door Van Oordt.

De eerste akte waarin sprake is van een pannenbakkerij aan de oostkant van de Heimanswetering dateert van 1610. In dat jaar stelde Anthonis Joriszn. Focker, burger van Leiden en steenbakker van beroep, zijn pannenbakkerij bij de Heimansbrug als onderpand voor een lening. Anthonis werd later ook met de namen Stoker of Augsburg aangeduid. Waarschijnlijk was hij de stichter van de pannenbakkerij. Zakelijk gezien was het bedrijf, waar ook estrikken (vloertegels) werden gemaakt, geen succes. De curator over de boedel van Anthonis verkocht het bedrijf, toen aangeduid als 'pannen- en estrikwerk met twee turfschuren en twee huizen', in 1626 voor 1.400 gulden aan Euwout van Schilperoort, secretaris van het Hoogheemraadschap van Rijnland.

De pannenbakkerij strekte zich vanaf de Rijndijk uit langs de Heimanswetering. Van Schilperoort verkocht het bedrijf vijf jaar later voor 2.100 gulden aan Marrigje Anthonisdr. Zij was waarschijnlijk de dochter van Anthonis Joriszn. Focker. Kort voor haar overlijden verkocht Marrigje, toen aangeduid als Marrigje Antonisdr. van Augsburg, het bedrijf aan de pannenbakker Abraham Adriaenszn. van der Schilde, die in de provincie Utrecht woonde, en de in Oudshoorn wonende Maerten Pieterszn. van der Burg, die gehuwd was met Grietgen Adriaenszn. van der Schilde. Aangenomen wordt dat Abraham en Grietgen kinderen van een zuster van Marrigje waren. Abraham van der Schilde kocht in 1679 ook de andere helft van de pannenbakkerij. De volgende eigenaren waren Willem en Johannes van der Schilde, zoons van Abraham van der Schilde.

De pannenbakkerij onderging in de decennia daarna een uitbreiding, want toen in 1707 de weduwen van Willem en Johannes van der Schilde het bedrijf verkochten aan Gerrit Janszn. van Rijn, voor de helft, en aan Michiel en Cornelis Janszn. van der Blom, samen voor de andere helft, bestond het uit 'een huis en erf en twee pannenbakkerijen met huisjes daarnaast'.  In 1725 werden de broers Van der Blom eigenaar van het gehele bedrijf. Hun erfgenamen deden het in 1742 van de hand aan Jan van der Mark.

Jan sloot in 1741 een contract met de ambachtsbestuurders van Esselickerwoude omdat over zijn terrein, langs de Heimanswetering, de rijweg van Oudshoorn naar Woubrugge (Woubrugseweg) werd aangelegd. Na het overlijden van Jan, op 23 april 1780, werd de pannenbakkerij toebedeeld aan zijn zoon Jan. Toen die kort daarna overleed, kwamen beide helften van de pannenbakkerij via een aantal andere eigenaren in handen van Geertje Kalkoven. Na haar overlijden in 1824 droegen haar erfgenamen in 1825 het bedrijf over aan hun broer en mede-erfgenaam Dirk Meurs. Hij verkocht de pannenbakkerij in 1843 aan Jacob Willem Clant.

Clant bestuurde het bedrijf  samen met zijn zoon Hermanus. De vennootschap, die in 1876 werd opgericht en waarvan inmiddels ook een stoomtrasfabriek deel uitmaakte, was echter geen lang leven beschoren omdat Hermanus al op 6 januari 1878 in Davos overleed.  Vader Clant besloot toen het bedrijf van de hand te doen. Nog in hetzelfde jaar verkocht hij de pannen- en tegelbakkerij, loodsen, drie ovens, kleistaal en tien arbeiderswoningen aan Hendrik de Grauw en Harmen Muller. Drie jaar later werd het bedrijf verkocht aan David van Oordt. David richtte in 1913 samen met zijn zoon Gregorius Johan van Oordt een vennootschap op, de 'Dakpannen- en Kleiwarenfabrieken voorheen D. van Oordt & Co'. In 1984 ging het bedrijf een samenwerking aan met Wodast. Toen de firma werd overgenomen door Redland, verplaatste de productie van dakpannen zich van Alphen aan den Rijn naar Woerden. Het vrijgekomen terrein werd gebruikt voor woningbouw.

Bron:

A.J.J. van 't Riet, 2008, De pannenbakkerijen in Oudshoorn en Aarlanderveen. De Viersprong 94, 17-25.



Reactie plaatsen




bijlage of video toevoegen





Houd mij op de hoogte van reacties op mijn inzending

Ik ga akkoord met de voorwaarden

* Verplicht invullen

Zoek direct in:

Selecteer wat u zoekt:

Of zoek in:


Handel en nijverheid

Terug naar

Handel en nijverheid

Koudekerk aan het einde van de achttiende eeuwOude kerk AlphenKazemat Kerk en ZanenKorenmolen de Haas Benthuizen