Vergadering van gelovigen (1854 - c. 1960)

Vergadering van gelovigen (1854 - c. 1960)

Van de verschillende geloofsrichtingen die de gemeente Alphen aan den Rijn telt, dateert de Vergadering van gelovigen van halverwege de negentiende eeuw. De beweging ontstond als reactie op de moderne liberale richting van de Hervormde kerk van Alphen.

De Vergadering van gelovigen te Alphen aan den Rijn is een religieuze gemeenschap die als orthodox-evangelische richting voortgekomen is uit het Réveil. De wortels van de Vergadering zijn al heel lang aanwezig in de Oude Kerk: algemeen priesterschap, gerichtheid op de wederkomst van Christus, hechte gemeenschap van ware gelovigen, afkeer van wereldgelijkvormigheid en "één is uw Meester en gij zijt allen broeders". In de praktijk betekent dit de verwerping van het instituut kerk, evenals van ambten. Men viert frequent het Avondmaal, de samenkomst heeft een min of meer spontaan karakter, de inrichting is erg sober (het heet ook 'lokaal'), men zingt à capella. De gezangen zijn evangelische liederen, de algemene christelijke feestdagen spelen nauwelijks een rol, men bedient de volwassenendoop en de vrouw is zwijgend. Behoudens op het gebied van het onderwijs is sprake van een zekere wereldmijding. Het leven van de eerste christengemeente vindt men een concreet voorbeeld ter navolging.
De Vergadering is gestimuleerd door invloeden uit Engeland (J.N. Darby), Frankrijk en Zwitserland. In Nederland waren de belangrijkste plaatsen waar de beweging ontstond 's-Gravenhage (Voorhoeve), Alphen aan den Rijn (Lemkes, Samsom, Spreij), Rotterdam, Schiedam en Voorburg. Ook in Friesland, Groningen en de Achterhoek zijn Vergaderingen. In Alphen is de Vergadering ontstaan na 1850. Een groep gelijkgestemden, Lemkes, Van Rijn, Van Wijk, Spreij, De Pijper en De Grauw, verzette zich tegen de liberale en moderne richting van de kerk van Alphen. Jan van Wijk stichtte in 1851 de Zondagsschool "De Blijde Boodschap". Huibertus Johannes Lemkes ging in 1852 het christelijk onderwijs gestalte geven en Jasper Gerardus van Rijn bond via de kinderdoop de strijd aan met de kerk van Alphen over de interpretatie van de leer. Enkele Broeders bezochten de halfjaarlijkse Réveilconferentie van de Christelijke Vrienden.
In 1854 ging men over tot het bijeenkomen als Broederkring en in 1858 had de eerste doop van volwassenen door onderdompeling plaats (in de Aarlanderveense wetering). Een eeuw later resulteerde een soort generatieconflict in twee richtingen. Buiten de Vergadering leidde het conflict tot de groei van baptistengroepen en pinkstergemeente. In 1873 verliet Lemkes het christelijk onderwijs - gedwongen door de wetgeving op het gebied van de pokkenvaccinatie - maar tot deze tijd is de invloed van de Broeders in het christelijk onderwijs groot.
H.J. Lemkes was de belangrijke polemist van de Broeders, maar veel opponenten bespeurden bij hem en andere Broeders vaak aanmatiging en men oordeelde hen niet vrij van geestdrijverij.
(H.J. Habermehl)

Bron:
  • H.J. Habermehl, Geroepen Gelovigen; achtergronden en ontstaan van de Vergadering van Gelovigen te Alphen aan den Rijn (Alphen aan den Rijn 1980/1986).


Reactie plaatsen




bijlage of video toevoegen





Houd mij op de hoogte van reacties op mijn inzending

Ik ga akkoord met de voorwaarden

* Verplicht invullen

Zoek direct in:

Selecteer wat u zoekt:

Of zoek in:


Plaats

Kerken en religieuze gebouwen

Terug naar

Kerken en religieuze gebouwen

Aarlanderveen in de negentiende eeuwAlphen aan het einde van de achttiende eeuwKoudekerk aan het einde van de achttiende eeuwKohier gemaal Laag kwartier Rijnland